مقالات

16 ویژگی فضاهای عمومی در اثر نحوۀ برخورد مدیریت شهری

نویسنده: فاوا فاوا/چهارشنبه, 25 بهمن,1396/دسته ها: مقالات

رتبه بندی این مطلب:
5/0

16 ویژگی فضاهای عمومی در اثر نحوۀ برخورد مدیریت شهری
 

حسین حمیدی، کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای

 

فضاهای عمومی به دو دستۀ فضای عمومی خارجی مانند خیابان‏، میدان‏، پارک و ... و فضای عمومی داخلی همچون مراکز خرید، پاساژ، اماکن مذهبی و ... تقسیم می‏ شوند. اما ازآنجا که هر دو دستۀ مذکور فضایی برای استفادۀ عموم در شهر محسوب می‏ شوند، شیوۀ مدیریت این فضاها از نظر پاکیزگی، امنیت، جذابیت، راحتی و حتی آزادی عمل شهروندان و استفادۀ آن‏ها در ساعات مختلف شبانه روز از این فضاها، مسئله‏ ای بحث برانگیز است. در ادامه به بررسی مختصر دیدگاه ‏ها در زمینۀ مدیریت فضای عمومی و کیفیت مثبت و منفی خیابان‏ ها به عنوان مصداقی از فضای عمومی خارجی پرداخته می‏ شود که تحت تأثیر شیوه ‏های مختلف مدیریت شهری است.

 اکثر صاحب نظران در حوزۀ فضای عمومی،  تنزل گسترده‏ ای را در این حوزه تصدیق می‏ کنند. از سوی دیگر دودستگی بین این صاحب نظران در زمینۀ مدیریت فضاهای عمومی شهری به چشم می‏ خورد. بسیاری از منتقدان می‏ خواهند بر «مدیریت نامحدود» فضاهای عمومی تمرکز کنند و از دید آن‏ ها، همۀ این فضاها (چه خارجی و چه داخلی) یکسانند و هیچ تفاوتی با هم ندارند ( Sorkin  1992 ،  Boyer  1994،  Zukin  1995، Loukaito -  Sideris  &  Bonerjee   1998). دستۀ دوم منتقدان، معتقد به «مدیریت محدود» فضاهای عمومی خارجی همچون خیابان‏ ها و ... هستند. تأکید آن‏ها صرفاً بر مدیریت فضاهای انباشته از زباله، بهبود طراحی فضاها و نیز تأمین امنیت آن‏ها تمرکز می‏ یابد.

نظر منتقدان دستۀ اخیر، مسئله جدیدی نیست. منتقدانی که طراحی آگاهانۀ فضا را دلیلی بر نامطلوبی آن می ‏دانند. جین جیکوبز (1961) و اسکار نیومن (1973) در طول سالیان متمادی به وضعیت طراحی محیط هایی افسوس خورده ‏اند که رفتارهای غیرمدنی و ترس تشدید شده از وقوع جرم را تشویق می‏ کنند. به طور مثال، آیس کلمن (1985) در بریتانیا به این موضوع پرداخت که چگونه محیط ‏های ساخته و طراحی شده (فضاهای تحت مدیریت) از اقداماتی نظیر انباشت زباله، دیوارنگاری، وندالیسم و سایر رفتارهای ضد اجتماعی حمایت کردند، در حالی که همۀ آن ها با سرعت روزافزونی به محیط تنزل یافته و جامعه‏ ای با وضع نامساعد تبدیل می‏ شدند. در زیر به تقسیم ‏بندی ویژگی‏ های خیابان‏ ها در اثر نحوۀ مدیریت آن‏ها پرداخته شده است:

 

کیفیت‏ مدیریت بدترین خیابان ‏ها:

  • کثیف و بسیار ضعیف نگهداری می‏ شوند
  • سلطه با اتوموبیل ‏ها و مدیریت ترافیک است
  • ناامنی در آن‏ها مشهود است
  • رها شده؛ به زوال رسیده و خالی از فعالیت هستند
  • بهبودی ناچیز و ظاهری دارند
  • برای سواره و پیاده غیرقابل دسترسند
  • استفاده از آن‏ها راحت نیست
  • غیرانسانی، زشت و غیرقابل توجهند.
  •  

کیفیت‏ مدیریت بهترین خیابان ‏ها:

  • پاکیزه و به خوبی نگهداری می‏ شوند
  • پیاده ‏ها و سواره ‏ها در هماهنگی با هم هستند
  • از روشنایی خوب و امن برخوردارند
  • دارای جاذبه ‏های خوب و فعالیت ‏های هم پیوند و منسجم‏ اند
  • دارای دگرگونی‏ ها و تغییرات حساس و کیفیت در چشم اندازها هستند
  • قابل دسترس برای پیاده و سواره‏ اند
  • برای استفاده، راحتند
  • انسانی، جذاب، متمایز و هویتمند هستند.
  •  

در نتیجۀ بحث، می‏توان اذعان داشت مدیریت فضای عمومی که در حیطۀ اختیارات نهادهای مدیریت شهری است، امری مورد اختلاف در میان صاحب نظران است و عده‏ ای طرفدار مدیریت محدود و عده ‏ای دیگر خواهان مدیریت نامحدود این نوع فضاها هستند و هر یک از این نگرش ‏ها پیامدهای مثبت و منفی برای شهروندان در پی خواهد داشت. اما آنچه مهم است، به نظر، مداخلۀ خود شهروندان و مشارکت آن‏ ها در چگونگی نگرش به این موضوع با ملاحظۀ تفاوت‏ های شهروندی در نقاط مختلف جهان، نگرش های بومی با تأکید بر مشارکت شهروندان و میزان پذیرش جامعه‏ ای است که به این موضوع واکنش‏ های مختلف نشان می‏ دهند.

منبع:

Matthew Carmona & Claudio De Magalhaes ( 2006 ): Public Space Management: Present and Potential, Journal of Environmental Planning and Management, 49 : 1 , 75 - 99

 

تعداد نمایش ها (85)/نظرات (0)

نوشتن یک نظر

نام:
ایمیل:
نظر:
افزودن نظر

نام شما
ایمیل شما
عنوان
پیام خود را وارد کنید ...
x
Search
آمار بازدید
دی ان ان